Tủ sách › Kiến thức

Kiến thức huy động vốn · Hợp đồng góp vốn

Cách góp vốn đầu tư bất động sản đúng luật: hợp đồng, thủ tục

Ba người bạn góp tiền mua chung một lô đất là chuyện rất thường. Chuyện cũng rất thường là hai năm sau, họ không còn nói chuyện với nhau, chỉ vì ngày góp tiền không ai viết ra giấy ai đứng tên, ai quyết định bán, lỗ thì chia thế nào. Bài này đi qua từng điều khoản cần viết trước khi chuyển đồng tiền đầu tiên.

Đăng ngày 16/11/2026 · Lại Thế Vũ (Dr Land) · Đọc khoảng 10 phút

Cách góp vốn đầu tư bất động sản đúng luật bằng hợp đồng hợp tác
Hợp đồng góp vốn tốt không phải để đề phòng người khác, mà để ba năm sau không ai phải nhớ lại một lời hứa.

Cách góp vốn đầu tư bất động sản đúng luật không bắt đầu từ lô đất, mà bắt đầu từ một câu hỏi: tiền của mọi người đang đi vào khung pháp lý nào? Bài này là hướng dẫn thực hành cho nhóm vài người quen góp vốn cho một thương vụ cụ thể. Nếu bạn muốn biết ranh giới giữa góp vốn hợp pháp và huy động vốn trái phép, hãy đọc bài đó trước; ở đây tôi tập trung vào hợp đồng và thủ tục.

1. Chọn hình thức góp vốn trước khi viết hợp đồng

Ba hình thức hay dùng trả lời khác nhau cho câu hỏi “ai là chủ tài sản trước pháp luật”.

Hình thứcAi là chủ trên giấyHợp vớiĐiểm cần nhớ
Cùng đứng tên trên sổTất cả người góp2–4 người, một tài sản, giữ trung hạnGiấy chứng nhận ghi đủ tên người có chung quyền (k2 Đ135 Luật Đất đai 2024); bán phải đủ chữ ký
Hợp đồng hợp tác, một người đứng tênNgười đứng tênThương vụ ngắn, cần một người quyết nhanhTheo Điều 504–512 Bộ luật Dân sự; phải lập văn bản; rủi ro dồn vào người không đứng tên
Lập công ty TNHHCông tyLàm nhiều thương vụ, góp vốn lâu dàiGóp đủ vốn trong 90 ngày từ khi cấp đăng ký; có sổ đăng ký thành viên, kế toán

Một hình thức thứ tư hay bị gọi nhầm là góp vốn: “anh đưa em 1 tỷ, cuối năm em trả 1,2 tỷ dù lãi hay lỗ”. Đó là vay. Tên hợp đồng không quyết định bản chất (Điều 124 Bộ luật Dân sự về giao dịch giả tạo), và lãi vay giữa cá nhân không được vượt 20%/năm (Điều 468).

2. 9 điều khoản bắt buộc của hợp đồng góp vốn

Điều 505 Bộ luật Dân sự liệt kê nội dung chủ yếu của hợp đồng hợp tác. Tôi sắp lại thành chín điều khoản thực hành, mỗi điều trả lời một câu hỏi mà nhóm nào rồi cũng sẽ hỏi:

Điều khoảnCâu hỏi phải trả lời bằng chữ
1. Mục đích, tài sảnMua tài sản nào (số thửa, địa chỉ), để làm gì: bán lại, cho thuê, phân lô?
2. Vốn góp từng ngườiAi góp bao nhiêu, đợt nào, hạn ngày nào, chuyển vào tài khoản nào?
3. Góp côngAi đi tìm, làm pháp lý, bán hàng; công đó được tính bằng gì?
4. Người đứng tênAi đứng tên, được làm gì và bị cấm làm gì với tài sản?
5. Quyền quyết địnhViệc gì một người quyết, việc gì cần đa số, việc gì cần tất cả (bán, thế chấp, giá sàn)?
6. Chia lãi, chia lỗTrừ những khoản gì trước, chia theo tỷ lệ nào, chia khi nào?
7. Thời hạn, lối raGiữ tối đa bao lâu; đến hạn chưa bán được thì làm gì?
8. Rút vốn, chuyển nhượng phần gópAi muốn rút thì điều kiện, giá, thứ tự ưu tiên mua lại thế nào?
9. Tranh chấp, chấm dứtHòa giải ra sao, tòa nào giải quyết, khi nào hợp đồng chấm dứt?

Điều khoản nào bạn thấy “ngại nói ra vì anh em với nhau”, đó chính là điều khoản quan trọng nhất phải viết.

3. Ai đứng tên: ba phương án và rủi ro của từng cái

Tránh nhờ người ngoài đứng tên hộ để lách hạn mức hay giấu tài sản: đó là chỗ rủi ro giao dịch giả tạo bắt đầu. Công ty đứng tên thì tách tài sản khỏi chuyện riêng từng người, nhưng tốn kế toán, thuế doanh nghiệp.

Ví dụ chia lợi nhuận một thương vụ góp vốn: bán 7,5 tỷ, trừ giá mua, chi phí, thuế 2%, lợi nhuận 1,2 tỷ chia 20% cho người vận hành và 80% theo vốn
Ví dụ giả định để minh hoạ. Tỷ lệ chia do các bên thỏa thuận trong hợp đồng.

4. Chia lãi, chia lỗ: trừ gì trước, chia gì sau

Phần lớn tranh chấp không đến từ tỷ lệ chia, mà từ việc không thống nhất trừ những gì trước khi chia: giá mua, chi phí mua và giữ tài sản, thuế phí, môi giới; còn lại mới trích phần công cho người vận hành và chia theo vốn.

Ví dụ giả định để minh hoạ: A góp 3 tỷ, B 2 tỷ, C 1 tỷ và là người vận hành. Mua lô đất 6 tỷ, sau 12 tháng bán 7,5 tỷ.

KhoảnTriệu đồngGhi chú
Giá bán7.500
Giá mua− 6.000
Trước bạ, công chứng khi mua− 40Lệ phí trước bạ 0,5% (NĐ 10/2022), giả định phần còn lại
Thuế thu nhập cá nhân khi bán− 1502% giá chuyển nhượng (NĐ 253/2026)
Môi giới khi bán− 110Giả định
Lợi nhuận1.200
Phần công người vận hành (20%)240Tỷ lệ thỏa thuận, giả định
Chia theo vốn (80%)960A 480 · B 320 · C 160

Nếu bán 5,8 tỷ và lỗ, hợp đồng phải nói rõ: lỗ chia theo vốn, người vận hành không nhận phần công. Hợp đồng chỉ có điều khoản chia lãi mà im lặng về lỗ là hợp đồng chưa xong. Với dự án nhà ở, lưu ý thêm: bên góp vốn, hợp tác chỉ được chia lợi nhuận bằng tiền hoặc cổ phiếu, không được chia sản phẩm nhà ở hay quyền mua (Điều 116 Luật Nhà ở 2023).

5. Chậm góp, rút vốn và chấm dứt hợp đồng

Bộ luật Dân sự có sẵn khung: thành viên chậm góp phải trả lãi và bồi thường (k2 Điều 506); thành viên được rút theo điều kiện đã thỏa thuận, hoặc khi có lý do chính đáng và được hơn một nửa số thành viên đồng ý (Điều 510); hợp đồng chấm dứt khi hết hạn, đạt mục đích hoặc theo thỏa thuận (Điều 512). Hợp đồng nên cụ thể hơn khung luật:

Nhóm hai người thì câu “hơn một nửa đồng ý” áp thế nào: chưa chắc, nên viết hẳn điều kiện rút vào hợp đồng.

6. Thủ tục từ lúc ký đến lúc sang tên

7. Checklist trước khi chuyển tiền

Quy định trong bài là tình trạng đến tháng 11/2026; ba luật Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản sửa đổi đang trình Quốc hội, chưa thông qua. Bài không thay tư vấn luật sư.

Video liên quan từ kênh Lại Thế Vũ – Dr Land

Nếu bạn thích nghe hơn đọc, các video dưới đây trên kênh YouTube của tôi bàn tiếp chủ đề này.

Video: Mất Trắng Vì "Thỏa Thuận Miệng": 4 Điều Khoản Hợp Đồng BĐS Bắt Buộc Phải Có►

Mất Trắng Vì "Thỏa Thuận Miệng": 4 Điều Khoản Hợp Đồng BĐS Bắt Buộc Phải Có

Video: 0 Đồng Chốt Lời BĐS, Đại Gia Vài Chục Tỷ Chôn Vốn►

0 Đồng Chốt Lời BĐS, Đại Gia Vài Chục Tỷ Chôn Vốn

Xem thêm video và đăng ký kênh YouTube Lại Thế Vũ – Dr Land →

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng góp vốn mua đất giữa cá nhân có bắt buộc công chứng không?

Hợp đồng hợp tác giữa cá nhân phải lập thành văn bản nhưng không bắt buộc công chứng. Hợp đồng chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất thì bắt buộc công chứng, chứng thực (điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024). Số tiền lớn thì nên công chứng cả hợp đồng hợp tác.

Góp vốn nhưng không đứng tên trên sổ có an toàn không?

Rủi ro cao hơn đứng tên chung: người đứng tên có thể thế chấp, bán, hoặc gặp nợ nần, ly hôn, thừa kế kéo tài sản vào. Hợp đồng phải ghi phần vốn từng người, cấm tự ý thế chấp, bán, và có chữ ký vợ hoặc chồng người đứng tên.

Cam kết trả lãi cố định cho người góp vốn có được không?

Nếu lãi hay lỗ người góp vẫn nhận đủ gốc cộng một mức lãi cố định, thì bản chất là khoản vay, không còn là hợp tác. Khi đó lãi suất không được vượt 20%/năm theo Điều 468 Bộ luật Dân sự, phần vượt không có hiệu lực. Góp vốn đúng nghĩa là cùng chia lãi, cùng chịu lỗ theo tỷ lệ đã thỏa thuận.

Lợi nhuận chia từ hợp đồng hợp tác có phải nộp thuế không?

Khi bán, thuế thu nhập cá nhân 2% trên giá chuyển nhượng được tính trước; nhiều người cùng đứng tên thì nghĩa vụ xác định theo tỷ lệ từng người (Nghị định 253/2026). Phần lợi nhuận chia lại cho người không đứng tên chịu thuế thế nào: chưa chắc, nên hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế.

ZaloChat Zalo MMessenger