Kiến thức mở quán · Tài chính menu
Cách tính cost menu quán cà phê và định giá từng ly nước
Nhiều chủ quán đặt giá bằng cách nhìn quán bên cạnh rồi bớt đi vài nghìn. Ba tháng sau quán đông mà két vẫn mỏng. Lý do thường không nằm ở lượng khách, mà ở chỗ chưa ai ngồi xuống tính một ly nước thật sự tốn bao nhiêu tiền.

Cách tính cost menu quán cà phê nghe như việc của kế toán, nhưng thực ra là việc đầu tiên của người định giá. Nếu không biết một ly nước tốn bao nhiêu tiền nguyên liệu, bạn không biết mỗi ly còn lại bao nhiêu để trả tiền thuê, trả lương và trả lại vốn cho chính mình. Bài này đi qua năm bước, từ bóc cost một ly đến điểm hoà vốn và giá trên app giao hàng, với một bảng ví dụ có số liệu giả định khớp quán mẫu trong sách Setup Quán Cafe – Trà Sữa A–Z.
Nội dung bài viết
1. Cost menu là gì, vì sao định giá theo cảm tính hay hụt
Trong quán đồ uống, “cost” thường dùng để chỉ chi phí biến đổi đi theo từng ly: nguyên liệu, đá, ly, nắp, ống hút, túi và phần hao hụt. Bán thêm một ly thì tốn thêm đúng khoản đó. Tiền thuê mặt bằng, lương, điện nước là chi phí cố định, không đổi dù hôm nay bán 30 hay 80 ly.
Định giá theo quán bên cạnh hay hụt vì ba lý do. Thứ nhất, quán bên cạnh có thể mua nguyên liệu khác bạn, định lượng khác bạn. Thứ hai, chi phí cố định của họ khác: cùng giá 26.000 đồng, quán thuê 6 triệu và quán thuê 15 triệu cần số ly hoà vốn rất khác nhau. Giá đối thủ là một tham chiếu, không phải một phép tính.
2. Bước 1: Bóc cost nguyên liệu một ly
Muốn bóc cost, bạn cần công thức định lượng cho từng món: bao nhiêu gram cà phê, bao nhiêu ml sữa, bao nhiêu gram đá, dùng ly cỡ nào. Không có công thức định lượng thì mỗi nhân viên pha một kiểu và cost thay đổi theo ca. Sau đó lấy giá mua từng nguyên liệu chia về đơn vị nhỏ nhất (đồng/gram, đồng/ml) rồi nhân lên.
Ví dụ dưới đây là giả định để minh hoạ cho một ly cà phê sữa đá mang đi:
| Thành phần | Định lượng | Đơn giá giả định | Cost (đồng) |
|---|---|---|---|
| Cà phê bột | 18 g | 260 đ/g | 4.680 |
| Sữa đặc | 35 g | 40 đ/g | 1.400 |
| Đá | 1 ly | Giả định | 400 |
| Ly, nắp, ống hút, túi | 1 bộ | Giả định | 1.000 |
| Hao hụt (đổ, pha hỏng, thử món) | khoảng 4% | 300 | |
| Tổng cost một ly | ≈ 7.800 |
Hai dòng hay bị bỏ sót nhất là bao bì và hao hụt. Với quán bán mang đi nhiều, bao bì có thể chiếm phần đáng kể trong cost. Hao hụt thì đo bằng cách so lượng nguyên liệu nhập trong tháng với lượng lẽ ra phải dùng theo số ly đã bán; chênh lệch đó chính là hao hụt thật của quán bạn.

3. Bước 2: Chọn % cost mục tiêu và ra giá bán
% cost là cost một ly chia cho giá bán. Muốn ra giá từ cost, bạn làm ngược lại:
Giá bán tối thiểu = Cost một ly ÷ % cost mục tiêu. Ví dụ: 7.800 ÷ 30% = 26.000 đồng.
Nhiều quán đồ uống đặt % cost mục tiêu trong khoảng 25–35%; quán mẫu trong sách dùng 30%. Đây là quy tắc ngón tay cái, không phải chuẩn. Quán có mặt bằng đắt, phục vụ tại chỗ, không gian đầu tư nhiều thường cần % cost thấp hơn để còn tiền trả chi phí cố định. Xe đẩy, ki-ốt nhỏ có thể chấp nhận % cost cao hơn vì chi phí cố định nhẹ.
Sau khi có giá tối thiểu, bạn mới nhìn ra ngoài: khách ở khu này quen trả bao nhiêu, đối thủ trực tiếp bán bao nhiêu, và mức giá tròn nào dễ đọc trên bảng menu. Nếu giá thị trường thấp hơn giá tối thiểu của bạn, câu hỏi không phải “giảm giá cho bằng”, mà là: sửa định lượng, đổi nhà cung cấp, hay bỏ món đó khỏi menu.
Một menu nhỏ giả định để thấy % cost khác nhau giữa các món:
| Món | Cost (đ) | Giá bán (đ) | % cost | Lãi gộp (đ) |
|---|---|---|---|---|
| Cà phê đen đá | 5.900 | 22.000 | 26,8% | 16.100 |
| Cà phê sữa đá | 7.800 | 26.000 | 30,0% | 18.200 |
| Bạc xỉu | 8.700 | 29.000 | 30,0% | 20.300 |
| Trà đào | 9.500 | 35.000 | 27,1% | 25.500 |
| Trà sữa trân châu | 11.200 | 35.000 | 32,0% | 23.800 |
Món có % cost thấp chưa chắc là món kiếm nhiều tiền nhất. Trà đào trong bảng có % cost thấp và lãi gộp mỗi ly cao; cà phê đen đá có % cost thấp nhưng lãi gộp mỗi ly thấp hơn. Thứ trả tiền thuê nhà là đồng lãi gộp, không phải phần trăm.
4. Bước 3: Từ lãi gộp ra điểm hoà vốn
Lãi gộp một ly là giá bán trừ cost: 26.000 − 7.800 = 18.200 đồng. Mỗi ly bán ra góp 18.200 đồng vào việc trả chi phí cố định. Điểm hoà vốn là số ly mà tổng lãi gộp vừa đủ trả chi phí cố định của tháng.
Quán mẫu trong sách có chi phí cố định khoảng 30 triệu đồng/tháng (tiền thuê, lương part-time, lương chủ quán, điện nước mạng rác, chi phí khác và khấu hao thiết bị). Khi đó:
Số ly hoà vốn/tháng = 30.000.000 ÷ 18.200 ≈ 1.650 ly, tức khoảng 55 ly/ngày nếu mở 30 ngày.
| Kịch bản (giả định) | Ly/ngày | Lãi gộp/tháng | Sau chi phí cố định |
|---|---|---|---|
| Chậm | 40 | ≈ 21,8 triệu | ≈ − 8,2 triệu |
| Hoà vốn | 55 | ≈ 30,0 triệu | ≈ 0 |
| Tốt | 80 | ≈ 43,7 triệu | ≈ + 13,7 triệu |
Lưu ý chữ “lương chủ quán” trong chi phí cố định. Nếu bạn không tự trả lương cho mình, quán trông như có lãi trong khi thật ra bạn đang làm không công.
Về thuế: theo tài liệu pháp lý dự án tổng hợp đến tháng 11/2026, hộ kinh doanh có doanh thu đến 1 tỷ đồng/năm không phải nộp thuế GTGT và TNCN, chỉ thông báo doanh thu (Nghị định 68/2026, sửa đổi bởi Nghị định 141/2026). Quán 55 ly/ngày ở giá 26.000 đồng có doanh thu khoảng 520 triệu/năm; quán 110 ly/ngày đã vượt ngưỡng. Hãy hỏi kế toán khi doanh thu bắt đầu tiến gần mức này.
5. Bước 4: Giá riêng cho app giao hàng
Đây là chỗ nhiều quán đông đơn mà vẫn mỏng lãi. Sách tổng hợp phí nền tảng vào khoảng 25–30% cộng VAT trên phí, tức khoảng 27,5–33% giá bán; con số thật nằm trong hợp đồng của bạn với từng nền tảng. Lấy mức 30% để minh hoạ:
- Bán tại quán 26.000 đồng: lãi gộp 18.200 đồng.
- Bán trên app cùng giá 26.000 đồng: trừ phí khoảng 7.800 đồng, trừ cost 7.800 đồng, còn khoảng 10.400 đồng, chưa tính túi giữ nhiệt hay tem niêm phong.
Muốn giữ lãi gộp gần như cũ, giá trên app cần khoảng 7.800 + 18.200 = 26.000 đồng sau khi đã trừ phí, tức khoảng 26.000 ÷ 70% ≈ 37.000 đồng. Nhiều quán chọn mức ở giữa, hoặc chỉ đưa lên app những món lãi gộp cao. Điều quan trọng là bạn quyết định bằng con số, không để phí nền tảng âm thầm ăn vào lãi.
6. Bước 5: Rà menu hằng tháng
Cost không đứng yên: giá cà phê, sữa, trái cây, ly nhựa đều thay đổi. Mỗi tháng, tôi khuyên rà menu bằng hai cột: số ly bán và lãi gộp mỗi ly. Món nào bán nhiều và lãi gộp cao, giữ vị trí đẹp trên bảng menu. Món bán ít, lãi gộp thấp, cân nhắc bỏ để giảm nguyên liệu tồn và hao hụt. Món bán nhiều nhưng lãi gộp thấp, xem lại định lượng hoặc giá. Món lãi cao nhưng bán ít, thử đổi tên, đổi ảnh, gợi ý bán kèm.
7. Checklist định giá menu
- □ Mỗi món có công thức định lượng bằng gram, ml, được dán tại quầy pha chế.
- □ Bảng cost tính cả ly, nắp, ống hút, túi và hao hụt.
- □ Đã chọn % cost mục tiêu và tính giá tối thiểu cho từng món.
- □ Đã liệt kê chi phí cố định tháng, có cả lương chủ quán và khấu hao.
- □ Đã tính số ly hoà vốn mỗi ngày và ba kịch bản chậm, hoà vốn, tốt.
- □ Giá trên app đã tính riêng theo mức phí trong hợp đồng.
- □ Có lịch rà cost hằng tháng và mỗi khi nhà cung cấp đổi giá.
Định giá ly nước đúng không bảo đảm quán đông khách. Nó chỉ bảo đảm rằng khi khách đến, mỗi ly bán ra thật sự góp tiền cho quán. Các con số trong bài là giả định để minh hoạ; quy định thuế là tình trạng đến tháng 11/2026 và có thể thay đổi sau kỳ họp Quốc hội cuối năm.
Video liên quan từ kênh Lại Thế Vũ – Dr Land
Nếu bạn thích nghe hơn đọc, các video dưới đây trên kênh YouTube của tôi bàn tiếp chủ đề này.
Doanh Thu 200 Tỷ Không Tốn 1 Đồng Quảng Cáo: Giải Mã Sức Mạnh Cấp Số Nhân & Kỷ Luật Số 5!
Bí Quyết Quản Trị: Kế Hoạch Là Danh Sách Việc Làm Hay Chiến Lược Rành Chiến Thắng?
Xem thêm video và đăng ký kênh YouTube Lại Thế Vũ – Dr Land →
Câu hỏi thường gặp
Cost một ly cà phê nên chiếm bao nhiêu phần trăm giá bán?
Nhiều quán đồ uống đặt mục tiêu khoảng 25–35% giá bán; quán mẫu trong sách Setup Quán Cafe dùng 30%. Đây là quy tắc ngón tay cái, không phải chuẩn. Món nhiều topping, sữa tươi, trái cây thường có % cost cao hơn cà phê pha phin, nên cần nhìn % cost của cả menu chứ không chỉ từng món.
Có cần tính tiền ly, nắp, ống hút vào cost không?
Có. Ly, nắp, ống hút, túi, giấy lót là chi phí đi theo từng ly bán ra, nên thuộc cost biến đổi. Quán mang đi bỏ sót khoản này thì % cost thật cao hơn bảng tính vài điểm phần trăm.
Bán trên app giao hàng có nên để cùng giá với bán tại quán không?
Thường là không nên. Phí nền tảng mà sách tổng hợp vào khoảng 25–30% cộng VAT trên phí, tức khoảng 27,5–33% giá bán, chưa kể bao bì giao hàng. Nếu để cùng giá, lãi gộp mỗi ly app có thể còn khoảng một nửa so với ly bán tại quán. Mức phí cụ thể phụ thuộc hợp đồng với từng nền tảng.
Bao lâu nên tính lại cost menu một lần?
Tối thiểu mỗi tháng một lần, và ngay khi nhà cung cấp báo tăng giá một nguyên liệu chính. Cách nhanh nhất là giữ một bảng tính có công thức định lượng; khi đổi giá nguyên liệu, toàn bộ cost và % cost của menu tự cập nhật.

